Nhà lô >=4,5m

Nội thất

Công trình dân dụng

Quy hoạch

Tìm hiểu về HUDC

Góc công nghệ - vật liệu xây dựng

Người thời xưa quan niệm một cách nôm na đèn treo là một ngọn đèn hay cả chùm đèn treo trên trần nhà và có thể xách đi được. Những cây đèn treo đầu tiên là đèn thắp dầu, làm bằng đất sét, có hình dáng tròn trĩnh, về sau đèn được làm theo dáng 1 chiếc bình.

Người La Mã có một số từ để chỉ cây đèn dầu, có thể xách đi khi trời tối như: Lampas, lucerna, lanterna. Những cây đèn này được làm bằng đất hoặc kim khí với nhiều hình dáng khác nhau, có khi được trang trí công phu, nhưng về phần cơ bản thì vẫn giống nhau, gồm một bình để chứa dầu olive hay dầu thơm có một hay nhiều bấc đèn và có quai để xách. Việc dùng thuỷ tinh để làm đèn là một bước tiến quan trọng trong lịch sử đèn treo vì từ đây, ánh sáng có thể chiếu xuống bên dưới cây đèn.

Hình dạng :

-          Đèn khối : Là một sự cải tiến từ thời xa xưa và có thể là bước đầu của đèn chùm hiện nay. Đèn khối ( Polycandelon) gồm những hình nón hay bình thuỷ tinh gắn trên một khung bằng đồng hay kim loai, toả nhiều ánh sáng hơn và được sử dụng nhiều hơn để cung cấp một nguồn sáng lớn.

-          Đèn chùm : Bắt nguồn từ chữ Chandelier có nghĩa là giá nến ( tiếng Pháp : Chandelle v: nến). Đó là một nguồn sáng cố định treo trên trần nhà, thường có nhiều nhánh để đỡ lấy hai hay nhiều cây nến hoặc bóng đèn điện.

Những cây đèn chùm đầu tiên chỉ có hình dạng hai thanh gỗ bắt chéo nhau, mỗi đầu có đinh nhọn để cắm nến. Các cây nến được gắn vào đèn thoạt tiên được làm bằng mỡ động vật toả ra ánh sáng lập loè. Một số rất ít cây đèn chùm có trong thời điểm đó còn sót lại được tìm thấy trong những căn hầm của các thánh đường thời Trung cổ và những tu viện tại châu Âu sau huỷ hoại của phong trào Cải cách vào thế kỷ thứ 16. Tại các tư gia, những cây đèn chùm đầu tiên chỉ xuất hiện trong lâu đài, biệt thự của những quý tộc và những người quyền thế.

Trong những bức tranh của Hà Lan vào thế kỷ 15, 16, và 17, chúng ta có thể nhìn thấy đèn chùm với hình ảnh những vũ khí bằng đồng uốn lượn. Đèn chùm bấy giờ chỉ được treo trong nhà giới thương gia giàu có. Những gia đình khiêm tốn hơn có thể làm đèn chùm bằng gỗ tiện, bằng kim loại uốn cong, sắt rèn hay lá thiếc - chất liệu sau cùng này là nét đặc trưng của những ngọn đèn treo tiên phong tại Mỹ

-          Đèn treo : Dạng đèn đong đưa thường được dùng đơn lẻ. Đèn loại này gắn với câu chuyện phát minh của nhà bác học Galilê. Ông bắt đầu thử nghiệm với với con lắc sau khi nhìn thấy một chiếc đèn trreo lắc lư trong nhà thờ Pisa. Ông nhận ra mỗi nhịp đu đưa của của chiếc đèn treo đều chiếm một khoảng thời gian như nhau mặc dầu nhịp lắc sau có độ dài kém nhịp lắc trước. Vậy là từ một chiếc đèn treo đã dẫn đến định luật con lắc và chuyển động đều.

Ánh sáng của đèn chùm ;

Những tấm gương, những miếng đồng chiếu sáng, và ánh sáng từ những mảnh pha lê được gắn trên những giá nến được phản chiếu và toả rộng ánh sáng. Vì pha lê hiếm, dễ vỡ khi sử dụng giá rất đắt nên thuỷ tinh được dùng thay thế, thế nhưng thuỷ tinh lại mờ và có độ khúc xạ kém. Hơn nữa, thuỷ tinh giòn, dễ vỡ và không thể cắt, mài như pha lê.

Vào năm 1676, George Ravenscoroft, một thợ làm kính người Anh đã chế tạo ra một vật liệu thay thế. Ông tìm ra một loại thuỷ tinh kết tinh giống như pha lê bằng cách pha oxid chì vào thuỷ tinh lúc đang nung chảy khiến thuỷ tinh trở nên mềm mại và có độ khúc xạ rất cao. Chất liệu mới này rất dễ cắt và thậm chí còn cho độ khúc xạ ánh sáng cao hơn pha lê. Vào thời điểm ấy, đây quả là một phát hiện mới tại châu Âu, nhưng việc dùng oxid chì để tăng độ chiếu sáng của thuỷ tinh đã được biết đến tại vùng Lưỡng Hà ở Trung Á ( Mesopotamia) từ thời cổ. Sau đó, vào năm 1700, tại đảo Venetian, thuộc Murano, những cây đèn chùm xinh đẹp làm bằng thuỷ tinh thổi với những nét uốn lượn tuyệt mỹ đã bắt đầu có mặt. Cuối những năm 1800, một người Áo là Daniel Swarowski bắt đầu khởi nghiệp với việc chế tạo pha lê và cắt đá. Swarowski phát minh ra một máy cắt đá quý hết sức chính xác và mở rộng việc sử dụng kỹ thuật này để cắt những mảnh pha lê cho đèn chùm. Ông cũng là người đưa thuỷ tinh pha lê đến mức tinh khiết và chiếu sáng rực rỡ như hiện nay.

-          Đèn chùm sử dụng điện : Sự xuất hiện của những nguồn chiếu sáng tốt hơn, chẳng hạn như dầu Paraffin và sau đó là những ánh điện sáng rực đã làm giảm đi hiệu quả của đèn chùm pha lê. Nó dần dần trở thành một vật trang trí, ngay cả khi không được thắp sáng lên.

-          Ánh sáng chiếu lên - hắt xuống : Đèn chiếu lên toả sáng lên trần nhà và tạo ra một ánh sáng dịu, thích hợp nhất trong các phòng có sơn màu trắng hoặc màu nhạt. Loại đèn này cũng phù hợp cho phòng làm việc, văn phòng tại nhà do ánh sáng hắt lên cao, không gây chói mắt. Ngược lại đèn chiếu xuống toả lượng ánh sáng trực tiếp xuống bề mặt bên dưới, cung cấp ánh sáng cho bàn ăn hay đại sảnh.

Thiết kế :

Đèn chùm có một lịch sử thiết kế lâu dài, thay đổi qua nhiều phong cách. Bởi đèn chùm không chỉ là một vật chiếu sáng mà còn là một vật dụng trang trí phân biệt đẳng cấp xã hội của chủ nhân nên khó mà có loại đèn nào khác có thể đạt đến những hình thức biến đổi kỳ ảo như vậy. Trên chiếc đèn chùm, lần đầu tiên tên của những người thợ thủ ông (cũng chính là những người thiết kế) được khắc lên đó. Đó là những nghệ nhân tài hoa như : Wiliam Parker, Wiliam Perry và F.&C. Osler tại Anh, Baccarat tại Pháp. Trong đó những người sử dụng các loại pha lê Bohemian có Schonbeck và Swarowski, Josef Lobmeyer tại Áo; hãng thuỷ tinh Mount Washington ở Mỹ, và còn nhiều nữa ...

Thị trường đèn cho tầng lớp trung lưu dần dần phát triển và được thoả mãn bằng những kiểu chiếu sáng phù hợp hơn, cả về giá cả và số lượng. Mặc dầu có nhiều phong cách trang trí mới chẳng hạn như Nghệ thuật và thủ công, Tân nghệ thuật, Nghệ thuật trang trí... với nhiều hình thức chiếu sáng đèn chùm vẫn rất phổ biến.

Sau thế chiến thứ hai, khuynh hướng đòi hỏi những hình thức mới mẻ cho yếu tố trang trí trong nội thất gia đình khiến đèn trùm xuất hiện trở lại trong tác phẩm của Gino Sarfatti và Achill Castiglioni (Ý) cùng với Ingo Maurer (Đức). Người ta vẫn chờ đợi đèn chùm được trưng bày trở lại như một yếu tố độc đáo trong trang trí nội thất.

Kinh tế&Đô thị 9/2005

Liên hệ với chúng tôi